1978-2018: 40 jaar Beijum

van buurtschap tot 40-jarige dorpse stadswijk met eigen karakter

borg

De Borg van Beijum (16e eeuw): 'Beijum te Zuytwolde in de ommelanden'.
Stond op de plek van de woonboerderij Beijumerweg 15 (vlakbij Zuidwolde).

Oude grond

De nieuwbouwwijk Beijum is gebouwd op oude grond. Toen de gemeente Groningen in 1969 het grondgebied van de gemeente Noorddijk en een deel van de gemeente Bedum bij haar gebied trok, was Beijum een boerengehucht. De bebouwing ervan bestond uit een aantal boerderijen langs de Beijumerweg, dichtbij de gemeentegrens tussen Noorddijk en Bedum. In de Middeleeuwen is Beijum zelfs een kerkdorp geweest, met een eigen parochiekerk. En tot in de 18e eeuw was er een borg.

Bewaard verleden

Een historische wandeling in en om Beijum leert dat er nog veel van het verre verleden bewaard is gebleven. De Beijumerweg bestaat nog steeds, nu overwegend als fietspad. Ook enkele oude boerderijen zijn bewaard gebleven. De oude grens tussen Noorddijk en Bedum, een bijna 1000 jaar oude dijk met de naam Zuidwending, is nog steeds te herkennen in het tracé van het kanaal dat dwars door Beijum loopt. Die Zuidwending moest eeuwen geleden worden aangelegd als waterkering voor het laaggelegen veengebied waarin Beijum lag. Aan de noordkant werd dat veengebied, Innersdijk, beschermd door de Wolddijk, die met een grote boog van Noordwolde tot achter Ten Boer loopt.

Gemeente Noorddijk wordt Stadsdeel Noorddijk, nu Stadsdeel Oost

Dat Groningen zijn stadsgrenzen in 1969 uitbreidde, had alles te maken met de destijds verwachte snelle bevolkingsgroei van de stad. Het nieuwe stadsdeel Noorddijk alleen al zou 45.000 tot 60.000 inwoners krijgen. Het 'Struktuurplan 1969-1973' voorzag daarom in een groots opgezette cluster nieuwbouwwijken, met naast Beijum en Lewenborg ook wijken met namen als Oosterhuizen en De Rollen. De laatste twee wijken kwamen er niet, omdat de plannen vanwege tegenvallende cijfers naar beneden moetsen worden bijgesteld. Ook het geplande stadsdeelcentrum met onder andere een groot gemeenschappelijk winkelcentrum kwam er niet. Op die plek liggen nu wel de prachtige sportvelden van Kardinge.

40 jaar Beijum: dorps gebleven met een heel eigen stijl

Vanaf 1977 is gebouwd aan een 'dorps' Beijum, een wijk opgebouwd uit woonerven tussen veel groen en water. In 1978 werd de eerste heerd opgeleverd (Fossemaheerd). Op 29 mei 1978 vond de officiële sleuteluitreiking plaats aan de eerste bewoners door toenmalige wethouder Max van den Berg. Wethouder Jacques Wallage, later burgemeester van Groningen, hield de toespraak.
De woonerven kregen de namen van 'heerden', boerderijen op het Groningse platteland. Een verdere bijzonderheid is dat 
Beijum een veelvormige architectuur kent. Bij de bouw is de wijk ingedeeld in dertien deelplannen, waarbinnen telkens vier architecten de gelegenheid kregen een eigen ‘buurtje’ te maken. In 2018 kunnen we spreken van een volwassen stadswijk van 13.000 inwoners met een dorps karakter en in diverse opzichten met een heel eigen stijl.